Codependentie in onze maatschappij: deel 3 - je eigen waarheid

 Het derde belangrijke symptoom van codependentie is volgens Pia Mellody: moeite hebben met je eigen realiteit, zij noemt het "owning your reality", maar dat is dan ook weer een begrip dat ze breed moet uitleggen om te laten zien wat ze daarmee precies bedoelt.

Het komt erop neer dat we allemaal onze eigen realiteit hebben over verschillende gebieden: ons lichaam ons denken, onze emoties en ons gedrag. Pia Mellody onderscheidt twee niveaus: mensen die op zich wel weten wat zij voelen, denken, hoe zij eruit zien etc, maar die dat niet durven zeggen, en mensen die zo uit de verbinding met zichzelf zijn (geraakt) dat zij ook niet weten wat zij voelen, denken, etcetera. Zelf zegt ze te switchen tussen deze twee niveaus.

In het boek komt in dit hoofdstuk voor mij duidelijk naar voren hoe narcisme en codependentie allebei passen in dit beeld. Frappant is om te gaan begrijpen hoe mensen oprecht kunnen zijn in hun ontkennen van de waarheid van anderen (familieleden), omdat zij zich bijvoorbeeld hun eigen gedrag oprecht niet kunnen herinneren - juist door het ontbreken van contact met hun eigen innerlijke wereld. 

Ik denk niet dat dit symptoom in de maatschappij echt gestimuleerd wordt, maar ik denk wel dat er veel mensen zijn die niet in zuiver contact zijn met hun innerlijk (er zijn mensen die beweren dat dit geldt voor slechts 5% van de mensen). Voor mij vloeit dit symptoom min of meer automatisch voort uit de vorige.

Codependentie in onze maatschappij - deel 2: grenzen

 Tijdens het lezen van het hoofdstuk over grenzen in Facing codependence van Pia Mellody begint het me bijna te duizelen. Het is zó herkenbaar! Het begrijpen van hoe grenzen werken, zowel de uiterlijke als de interne, laat je in één klap begrijpen waarom het zo ongelooflijk vaak moeilijk (fout) gaat tussen mensen.

Een grens is - simpel gezegd - de scheidingslijn tussen wat van mij is en van de ander. Bij het begrip fysieke grens kunnen de meeste mensen zich gelukkig wel wat voorstellen: die grens leg je zelf om te bepalen hoeveel afstand je wilt hebben tot anderen, waarbij dit per persoon en per situatie kan verschillen (een gezonde grens is een flexibele grens). Als je zelf weet te bepalen waar jouw grenzen liggen, helpt dit je meteen om de grenzen van anderen te respecteren.

Interne grenzen gaan over ons denken, voelen en gedrag. Als wij gezonde interne grenzen hebben, begrijpen we dat onze eigen innerlijke wereld van onszelf is, we nemen daar verantwoordelijkheid voor en we mixen die niet met die van anderen. Hoewel dit zó vanzelfsprekend klinkt, is er op dit punt volgens mij onnoemelijk veel onduidelijkheid. Want doen we dit wel?

Hoeveel mensen leggen de oorzaak van hun gevoel, positief of negatief, niet bij externe factoren? En andersom: hoeveel mensen maken zichzelf verantwoordelijk voor andermans gedrag, gevoel of gedachten? Ik denk dat die manier van denken diep is doorgedrongen in de maatschappij als geheel:

• ouders worden verantwoordelijk gemaakt voor het gedrag van hun kinderen
• mensen denken elkaar gelukkig te kunnen maken
• mensen zeggen pas gelukkig te kunnen zijn als hun kinderen dat zijn
• mensen worden somber als het regent
• enzovoort

Stuk voor stuk o zo begrijpelijke redenaties, maar niet gezond. Als je het gaat begrijpen, zie je het ineens overal. Vandaar mijn gedachte dat codependentie (wat in feite betekent dat je voor je welbevinden afhankelijk bent van externe factoren) breed aanwezig is in de maatschappij. Je herkent het niet alleen in de codependentie, maar volgens mij is dit wat ook narcisme kenmerkt. Pia Mellody beschrijft namelijk een aantal manieren waarop disfunctionele grenzen werken bij codependente mensen:

Mensen die geen grenzen kennen, hebben er geen besef van dat zij worden misbruikt, of dat zij zelf misbruiken. Hoewel de één pleger is en de ander slachtoffer, komt dit door hetzelfde probleem. Mensen met intacte (gezonde) grenzen kunnen zich maar moeilijk voorstellen dat er volwassenen zijn die niet in staat zijn om dader- of slachtoffergedrag te stoppen.

Mensen met beschadigde grenzen hebben gebieden of periodes in hun leven waar ze in staat zijn om hun grenzen te bepalen, maar die zijn afhankelijk van tijd of plaats. Er is bijvoorbeeld een verschil tussen het beleven/kunnen hanteren van grenzen thuis en op het werk of school. Of een persoon heeft moeite met het leggen van grenzen als hij moe is, of bang. Zulke mensen hebben óók maar ten dele begrip voor de grenzen van anderen, eveneens afhankelijk van tijd of plaats.

Mensen met muren in plaats van grenzen geven bewust of onbewust de boodschap af: pas op dat je niet in mijn buurt komt. De muur bestaat volgens Pia Mellody uit:

• boosheid: als je te dichtbij mij komt, explodeer ik. 
• angst: deze mensen mijden contact: als je te dichtbij komt, stort ik in. 
• stilte: deze mensen proberen zichzelf onzichtbaar te maken. Ze observeren wat er gebeurt zonder zelf deel te nemen.
• woorden: met een muur van woorden houden mensen anderen effectief op afstand doordat ze gewoon door blijven praten, ongeacht of anderen het gesprek een andere wending proberen te geven
• mensen kunnen deze muren ook afwisselend inzetten

Sommige mensen wisselen het hebben van muren af met het afwezig zijn van grenzen. Een soort van schrikreactie op het kwetsbaar durven zijn zonder te begrijpen hoe gezonde grenzen neer te leggen.

Ik herken zowel mijzelf als mijn ex-man in een aantal van bovenstaande kenmerken. Wat is het ongelooflijk belangrijk om kinderen al jong te leren (voor te leven!!) hoe zij kunnen leren om gezonde, flexibele grenzen in te stellen!

Codependentie in onze maatschappij - deel 1: eigenwaarde

 Tegenwoordig schrijf ik niet zoveel meer op dit blog. Het is een bal die ik niet hoog kan houden blijkbaar. Het blog heeft lang in een behoefte voorzien, maar nu is die wat verschoven. Toch zijn er onderwerpen waarover ik wil schrijven - het meeste doe ik rechtstreeks op LinkedIn, waar ik een logischer bereik heb dan op dit blog. Nu ben ik van plan om een serie te schrijven over codependentie/narcisme naar aanleiding van het boek van Pia Mellody: Facing codependence. Zij is kennelijk een autoriteit op dit gebied, en zelf ervaringsdeskundig. Dat geeft mij vertrouwen.

Tijdens het lezen van haar boek krijg ik heel sterk de indruk dat zij narcisme schaart onder een vorm van codependentie. Ze noemt de term narcisme niet, maar wel twee vormen van codependentie: zij die bijvoorbeeld makkelijk over hun eigen grenzen laten gaan, en zij die makkelijk over andermans grenzen gaan. In de loop van de volgende posts zal dit wel vaker langskomen en duidelijk worden. 

Een andere indruk die ik heel sterk uit haar boek krijg, is dat codependentie(/narcisme) niet iets is voor de "unhappy few", maar een ongewenst bijproduct is van de goedbedoelende manier waarop we in het algemeen in onze maatschappij met elkaar omgaan. En daarmee zeg ik nogal wat. Hoe belangrijk is het om te kijken naar de uitwerking van je (goedbedoelde) acties!

Pia Mellody noemt vijf belangrijke symptomen van codependentie. De eerste daarvan is een gebrek aan eigenwaarde. Een gezond mens laat zijn eigenwaarde niet afhangen van dingen die gebeuren. Ze weten dat ze evenveel waard zijn als ze veel geld hebben of helemaal niets. Als ze winnen of verliezen. Als ze geëerd worden of als iemand hen beledigt. Natuurlijk kunnen er emoties zijn, maar het besef van eigenwaarde blijft intact.

Codependente mensen hebben ofwel een totaal gebrek aan eigenwaarde (ze zijn niets waard), of juist het tegendeel: ze voelen zich superieur (is dat niet narcisme?). Zoals men zichzelf beoordeelt, kijkt men ook naar anderen. De waarde van anderen wordt dan afgemeten aan hun succes, bezit, of hoe hun kinderen het doen bijvoorbeeld. 

Hoe komt dit nou allemaal? Het is niet zo raar te begrijpen dat er veel mensen zijn met een ongezond besef van eigenwaarde als je eraan denkt hoeveel kinderen deze boodschappen krijgen (bewust of onbewust):

• kinderen die vragen worden overgeslagen
• kinderen zijn minder waard dan volwassenen (dat heb ik veel gezien bij feesten, waar de kinderen iets kregen dat duidelijk veel kleiner en niet per se leuker/lekkerder was dan wat de volwassenen kregen)
• kinderen weten niet wat ze nodig hebben, dat weet de volwassene
• kinderen mogen niet klagen. Je mag ze eigenlijk liever helemaal niet horen
• kinderen mogen geen uiting geven aan hun primaire emoties (boosheid, verdriet)
• enzovoort

Omdat men in de omgang met kinderen wel goede bedoelingen heeft, is het extra belangrijk om erop gewezen te worden dat deze goede bedoelingen wellicht toch een bijeffect hebben. Het lijkt me helemaal niet zo gek om eens stil te staan bij de uitspraken die je zo makkelijk tegen je kinderen doet. Wat zou hiervan de uitwerking kunnen zijn? Kweek ik een codependente toekomstige volwassene, of is mijn boodschap helder: jij bent van waarde - net zoveel waarde als willekeurig welk ander mens?

Volgende keer gaat het over grenzen.

Het is zover

Vandaag postte ik onderstaand bericht op LinkedIn:

Hoe kun je gelukkig zijn als je vol zit met oordelen? Het grootste deel van mijn leven heb ik mijn geluk gehaald uit de gedachte dat ik het juiste deed, zonder te beseffen dat ik daarmee een oordeel had over mensen die het anders deden.

Toen ik niet langer meer om de les heen kon die het leven mij wilde leren, haalde ik er geen hulp uit als mensen mij vertelden dat het niet aan mij lag en dat mijn man een narcist was (overigens kwam dit niet vanuit de hulpverlening). Wel was het een opluchting om te ontdekken dat ik niet verantwoordelijk was voor zijn gevoel, en dat ik me nergens toe hoefde te laten dwingen. In het eerste ligt een oordeel, in het tweede ligt bevrijding.

Deze bevrijding heeft zich verder ontwikkeld naarmate ik meer van mijn oordelen onderkende, waarbij een heel belangrijke was dat een diagnose óók een oordeel is (wijze les van Marshall Rosenberg).

Bovenstaand proces staat beschreven in mijn boek "Ik dacht dat ik gelukkig was", dat vandaag uitkomt. Te bestellen in papieren vorm of als e-book via je favoriete boekenwinkel of -site, of via Uitgeverij Lente, klik hier. Hier is ook een mediakit te downloaden.

Er is geen officiële grootse boeklancering om verschillende redenen. Dit boek doet in stilte en rust zijn intrede in de wereld. Ik ben zo benieuwd wat het gaat brengen!

PS ik vond een review in de boekaankondiging die mij nog niet bekend was, maar waar ik ontzettend blij mee ben: Ongeveer 10 tot 15 procent van alle scheidingen is een vechtscheiding. Deze scheidingen kenmerken zich door hevige ruzies en geen enkel contact tussen de ouders. Met soms uithuisplaatsingen van de kinderen tot gevolg. De inzet van hulpverlening is geen garantie voor de oplossing van de problemen. Ik dacht dat ik gelukkig was is een doorleefd pleidooi voor onvoorwaardelijk ouderschap gebaseerd op geweldloze communicatie.

 

Psychologisch onderzoek

 Ik heb een aantal keer in mijn blogs een onderwerp genoemd waarvan ik zei dat ik er later op terug zou komen. Laat ik die maar één voor één beetpakken.

Ergens in januari vertelde ik dat ik een bijzondere serie sessies bij de psychologe had gehad, en dat ik daar later meer over zou vertellen. De Kinderbescherming had bij de uithuisplaatsing als voorwaarde gesteld dat wij ons allebei psychologisch zouden laten onderzoeken. Dat heb ik gedaan, bij een psychologe die verbonden was aan De Waag.

Tijdens dit onderzoek was ik al vrij ver in mijn traject bij mijn coach. Ik had al een heleboel inzicht in mijzelf gekregen, en er was ook al een heleboel veranderd aan mij. Dit maakte dat het onderzoek heel erg leuk was om te doen. Want bijna op elke vraag gaf ik twee antwoorden: "als je me dit twee jaar geleden had gevraagd, had ik dit antwoord gegeven, maar nu geef ik een heel ander antwoord". De psychologe was zelf ook prettig verrast door onze gesprekken, en we vonden het allebei jammer dat het op een gegeven moment afgelopen was.

Nu trof ik gelukkig een psychologe die ook bekend is met Byron Katie. En ze raadde mij tijdens een van onze gesprekken een boek aan: Handboek spiegelogie van Willem de Ridder (dat boek kwam ik later "toevallig" in de kringloopwinkel tegen). Ze paste dus helemaal in mijn verhaal.

Uiteindelijk is uit het onderzoek gekomen dat ik vroeger een afhankelijke persoonlijkheid heb gehad (codependentie), maar dat hier nu hooguit nog resten van zichtbaar waren. Dat was een jaar geleden. Ik ben er vrijwel zeker van dat een nieuw onderzoek op dit moment zou laten zien dat ik me nog verder ontwikkeld heb.

Ik ben erg dankbaar voor de sessies bij De Waag, ook met de psychotherapeute die ik een paar keer heb gesproken (maar met wie ik niet verder hoefde, omdat ik al zo'n goede vorm van coaching had. Dat deze coaching inderdaad bijzonder is, bleek ook wel uit het feit dat zowel de psychologe als de psychotherapeute heel graag van mijn coach wilden horen op welke wijze zij werkt).

Ik hoor vaak van slachtoffers van narcisme dat ze persé een psycholoog of therapeut willen die ervaring heeft met narcisme. Omdat ze erkenning willen dat ze met een narcist te maken hebben (en dat zij zelf gezond zijn). Ik weet niet hoeveel hulpverleners op die manier werken, maar mijn hart wordt zwaar als ik daaraan denk dat er mensen zijn die op die manier iets denken bij te dragen. Want dat is niet de hulp die helpt. En zo heb ik die bij De Waag dus gelukkig ook niet ervaren.
Toen de psychotherapeute mij vroeg of ik met haar verder wilde, vroeg ik wat zij voor mij kon betekenen. En hoewel zij het dramatische verhaal van mijn gezin kende, zei zij dat ze mij "alleen maar kon helpen om bij mezelf te blijven". En dat is inderdaad echte hulp - die ik al kreeg bij de coach.

Al met al was dit een heel bijzonder traject!

Had ik het maar eerder geweten?

 Gisteren vroeg een bloglezer of ik wel eens dacht: had ik dit maar eerder geweten, toen we nog bij elkaar woonden. Het antwoord is ja, dat heb ik heel erg vaak gedacht. Met mijn groeiende inzichten kwam ook het schuldgevoel regelmatig langs. Waarop ik dan weer de tijd nam om mezelf voor te stellen hoe het had kunnen lopen als....

Deze vraag kan ik over verschillende gebieden heen leggen: over het doen van mijn huishouden, over hoe ik met mijn kinderen ben omgegaan en over mijn huwelijk. Als ik geweten had wat ik nu weet toen ik nog kind was, dan was mijn hele leven anders gegaan. Alles. En dan bedoel ik echt alles.
Als ik geweten had wat ik nu weet in de tijd dat we als gezin bij elkaar waren.... daar heb ik veel over nagedacht. Wat ik nu in elk geval wel weet, is dat ik de scheiding niet had kunnen voorkomen.

Ik heb mijn leven lang gedacht, dat je voor een goed huwelijk maar één persoon nodig hebt. Dat het Gods weg was dat ik mijn eigen wil opgaf ter wille van de ander, en dat het dan altijd goed zou zijn tussen ons. Zelfvernedering, zelfverloochening, jezelf niet tellen, leven voor de ander, de ander, en nog eens de ander. En tenslotte de ander.
Nu, met mijn gezonde besef, zie ik hoe het is bedoeld. Ik zou precies dezelfde woorden kunnen gebruiken op een gezonde manier, behalve de bewering dat het dan altijd goed is tussen mensen. De juiste gedachte is volgens mij: als je zo leeft, dan ben je zelf gelukkig. Maar je hoort wat je hoort in de context van je eigen persoonlijkheid. En ik dacht het goede te doen. Doordat ik geen mening had, was er ook nooit een conflict. En ik dacht serieus dat we gelukkig waren met z'n allen.

Totdat ik "wakker werd", en zag hoe ongezond het allemaal was. Als ik de ik van nu plaats in de situatie van dat moment, dan had ik zeker een aantal zaken anders aangepakt. Ik zou niet eisen, verwachten of hopen dat mijn man ander inzicht kreeg, maar dat helemaal loslaten. Maar ik zou óók geen conflicten meer uit de weg gaan. Ik zou luisteren naar de stem in mijn binnenste, en daar trouw aan zijn. Nog steeds ben ik ervan overtuigd dat dit hevige escalaties zou hebben opgeroepen.

Om een goed huwelijk te hebben, moet er sprake zijn van wederzijdsheid. Ik kan alleen maar mijn eigen deel doen, de verantwoordelijkheid nemen voor mijn eigen aandeel. Maar ik kan het aandeel van de ander niet doen, ik kan niet zijn stappen zetten. En ik mag mij niet laten overheersen. Ik zie mijn scheiding niet als een vlucht, of als een onherroepelijke stap. Door Gods woord blijf ik tot de dood verbonden aan de man met wie ik trouwde. Ik zie de scheiding als een middel, om de vrijheid te krijgen om te mogen denken en keuzes te kunnen maken die beantwoorden aan de stem in mijn hart.

Dus... had ik het maar eerder geweten? Eigenlijk denk ik dat niet meer. Ik weet dat alles een plekje heeft in het grote geheel. Dat er voortdurend groeiend inzicht is. Dat op elk moment ook bij de ander inzicht kan groeien. Dat ik dit helemaal los kan laten, zonder verwachting of oordeel. Dat de situatie van dit moment is zoals het moet zijn. En dit geldt óók voor de situatie van mijn kinderen. Ik heb mogen leren om hen hun eigen pad te gunnen. Dat de omstandigheden waaronder zij leven uiteindelijk hun kracht zullen zijn.

Het groene en het blauwe poppetje

 Er waren twee poppetjes, Groen en Blauw. Groen was prachtig op zijn manier, helemaal groen en hij was gelukkig zo. Blauw was ook prachtig op haar manier, helemaal blauw en ook gelukkig. Groen en Blauw leerden elkaar kennen. Groen wilde dat blauw net zo gelukkig zou worden als hij. Daarom zei hij tegen Blauw: ik weet wat goed is, ik ben namelijk groen en ik ben gelukkig. Jij moet ook groen worden, dat is goed voor jou. En Blauw dacht: ik hou van Groen, laat ik dat maar doen, want wat maakt het eigenlijk uit? En zij werd groen. Nu waren ze allebei groen, en er waren geen problemen tussen hen.

Als ik dit verhaal aan mijn kinderen vertel, dan vraag ik aan hen: wie was hier de goede en wie de verkeerde? En - gelukkig - alle kinderen aan wie ik het vroeg, zeiden: ze waren allebei niet goed bezig. Het is niet goed om een ander te overheersen, maar het is óók niet goed om je te laten overheersen. Allebei precies even destructief.

Je kunt er behalve een kleur ook diagnoses aan hangen. Hoeft niet, het helpt namelijk niet. Maar omdat ik toch het woord codependentie heb gebruikt, hang ik die wel aan het blauwe poppetje. En hiermee wordt hopelijk duidelijk hoe destructief het is als je een blauw poppetje bent die omwille van de lieve vrede groen wordt.....

Een pijnlijk inzicht

 Nu een heel klein beetje duidelijk is geworden hoe groot de chaos in een mens kan zijn, ook al hebben de ouders altijd alleen maar gedaan wat zij het beste achtten - kun je je misschien voorstellen hoe groot de enorme donkergrijze wolk is die langzaam kwam aangedreven boven ons grote gezin.

In alle oprechtheid kan ik zeggen dat ik op mijn beurt óók altijd heb gedaan naar beste weten. Maar ik moest ontzettend hard slikken toen ik ging beseffen dat ook ik mijn kinderen - tot voor kort - niet heb kunnen geven wat zij nodig hadden. Wat je zaait zul je oogsten, en dat geldt óók voor wat je onbewust zaait.

In mijn coaching heb ik geleerd hoe het onderbewustzijn werkt. Je bewuste gedachten vormen maar ongeveer 5% van je zijn, en je gedachten en je gedrag komen voor 95% voort uit je onderbewustzijn, uit de overtuigingen die je hebt meegekregen, vooral van je ouders, en die bijvoorbeeld bepalen hoe je denkt over "hoe het hoort". Dus terwijl je met de allerbeste bedoelingen je leven leidt en je dingen doet, zaai je intussen onbewust je eigen manier van doen in je omgeving. In je kinderen. Die op hun beurt pas iets kunnen veranderen als het henzelf bewust wordt.

Misschien klinkt het raar, maar ik voel me een enorm bevoorrecht mens. Ik zie heel duidelijk hoe God mij stukje bij beetje de ogen heeft geopend voor de situatie waarin ik leefde, dat ik mocht zien hoe ongezond ik bezig was, en dat ik - o wat was dat slikken!! - mocht accepteren dat ik zelf degene ben die verantwoordelijk was voor mijn eigen shit, én dat ik voor 50% verantwoordelijk was voor hoe het in ons gezin en huwelijk was geworden.

Vanaf dat moment is mijn leven weer bergopwaarts gegaan. Op het moment dat je uit die enorme kluwen van problemen één klein draadje beetpakt en dat oprolt, ben je gestart met je herstel.

Ik geloof vast in Gods leiding. Niet alleen over mijn leven, maar ook over dat van de andere gezinsleden. Ook zij hebben dit leven gekozen, bij deze ouders, met deze omstandigheden, en juist deze omstandigheden zullen uiteindelijk maken dat ze extra sterk worden.

Kennen jullie het beroep kindertolk? Een kindertolk vertaalt het gedrag van kinderen naar wat er bij de ouders kan veranderen. Bijvoorbeeld: een kind heeft geen respect voor de moeder. Dan is de vraag aan de moeder: heb jij wel respect voor jezelf? en heb jij respect voor het kind? Als de moeder daaraan gaat werken, dan verandert als vanzelf het gedrag van het kind mee. Mijn coach is geen kindertolk, maar ze werkt wel met dit principe. Het is trouwens ook heel bijbels, want Paulus zegt aan Timotheüs: "als gij dit doet, zult gij zowel uzelf als hen die u horen, behouden". Zou dat misschien op deze manier kunnen werken?
In elk geval is dit voor mij een enórme motivatie geweest om aan mijzelf te werken, want ik zag daarbij vaak het gedrag van mijn kinderen mee veranderen. En nog steeds.

Dus dit blogje eindig ik met hoop. De enorme berg schuldgevoel die ik heb gevoeld naar mijn kinderen toe, heb ik gelukkig doorworsteld. Ik heb mezelf vergeven. Ik heb mijn kinderen ook om vergeving gevraagd. En ik wéét dat ook zij hun eigen pad mogen bewandelen, en dat zij van God alles krijgen wat zij daarbij nodig hebben. Hoe en wanneer ze dat oppakken, dat is niet aan mij, dat mag ik loslaten.

Over mijn ouders

 Misschien heb je opgemerkt dat ik mijn vorige blogje het label "codependentie" heb gegeven. Daar wil ik het vandaag nog niet over hebben, wel wil ik alvast zeggen dat ik hier veel over zal gaan schrijven. Even heel kort: ik ben een groot deel van mijn leven codependent geweest, ben in korte tijd door het coachingstraject dat ik heb gevolgd emotioneel gezond geworden en heb uiteindelijk na psychologisch onderzoek de diagnose gekregen - waar ik super trots op ben! - dat ik voorheen codependent was, maar nu niet meer. (Of beter gezegd: ik heb wellicht een afhankelijke persoonlijkheid gehad, maar daar zijn nu hooguit nog de resten van zichtbaar. Ik gebruik de term codependentie omdat deze beter is ingeburgerd, maar helemaal correct schijnt het niet te zijn - kennelijk zijn dit twee verschillende 'stoornissen').

Het schrijven over ouders - in het bijzonder als je iets van hen gemist hebt - is ontzettend lastig. Ik houd heel erg veel van mijn ouders. Zij hebben hun leven lang hun uiterste best gedaan om alles zo goed mogelijk te doen, en ik weet dat ze van mij ook heel erg veel houden (mijn moeder leeft niet meer, mijn vader wel).

In mijn vorige stukje heb ik geschreven dat ik als ongeboren baby al had besloten om vooral lief te zijn en mijn ouders niet tot last. Dat is een heel ongezonde beslissing, maar dat wist ik niet. En het was al helemaal de schuld van mijn ouders niet. Door het zo op te schrijven neem ik de volle verantwoordelijkheid voor mijn eigen gedrag als klein wurmpje dat nog niet eens geboren was. Klinkt gek, maar het maakt mij nu sterk.

Nu, achteraf, weet ik dat ik veel gemist heb. Dat ik niet heb kunnen ontwikkelen op een emotioneel gezonde manier. Dat ik geen ruimte voelde voor mijn emoties, en voor het gemak daarom maar al mijn emoties negeerde.

Een van de lastigste dingen die ik geleerd heb in het traject bij mijn coach, was om mijn emoties in het algemeen te leren toelaten, en in het bijzonder de boosheid op mijn ouders dat ik als kind niet de begeleiding gekregen heb die ik nodig had. Het woord boosheid had een enorm negatieve lading voor mij en ik durfde lang niet te erkennen dat er toch boosheid in mij zat. Het gekke was, dat toen ik deze boosheid uiteindelijk ging erkennen en accepteren, dat deze als een soort gasexplosie langskwam en meteen weer weg was. Daarna kwam er ruimte voor begrip voor mijn ouders - het begrip dat ik hierboven heb beschreven, en dat inhoudt dat zij er helemaal niets aan hadden kunnen doen. Hoe hadden ze kunnen weten wat ik nodig had, als ze een kind zagen dat vrolijk haar eigen weg door het leven zocht? Ze waren heel erg blij met mij. Mijn broers vroegen vaak negatieve aandacht, en dan was zo'n makkelijk en lief kind daarnaast een hele troost voor ze. Nee, het klinkt misschien gek, maar ik zelf ben degene die mag leren wat ik nodig heb, en die daar zelf om kan vragen (dat is een les die ik nog steeds aan het leren ben, wellicht ga ik daar ook over schrijven!).

Ik kan hier nog een heel boek over volschrijven, maar voorlopig houd ik het hierbij. Ik hoop dat vooral duidelijk is geworden dat ik mijn ouders zie als liefdevolle mensen, bereid om hun eigen leven te geven voor hun kinderen. En dat ze altijd gedaan hebben wat ze op dat moment het beste achtten.
Komt dit bij jullie ook zo aan?

Een hele uitdaging - en een grote troost

 Kennen jullie het boekje "Geleid door het licht" van Betty Eadie? Betty heeft een bijna-dood-ervaring (BDE) gehad tijdens een ziekenhuisopname en zij beschrijft in dit boekje onder andere wat zij zich herinnert van de "rondleiding" die zij kreeg in de hemel. Als je het niet kent, zou ik het je aanraden om te lezen, het kan een enorme boost zijn voor je persoonlijke leven!

Betty beschrijft hoe wij als zielen, samen met God, een keuze maken voor het leven dat wij op aarde krijgen. Voordat wij geboren werden, zegt zij, hebben wij precies de omstandigheden gekozen waarin wij nu leven - en waar wij misschien erg veel moeite mee hebben. Ik heb erg aan deze gedachte moeten wennen, maar zo raar is het nou ook weer niet. Al vanaf dat ik kind was heb ik bij ons in de kerk gehoord dat God precies wist in wat voor gezin ik terecht zou komen. Bij welke ouders, bij welke broers en zussen, hoe ik eruit zou gaan zien, wat mijn karakter zou zijn, enzovoort enzovoort. En dat dit voor mij de juiste omstandigheden zijn, mijn groeibodem.

Jullie vermoeden waarschijnlijk al dat de afgelopen jaren voor mij een enorme emotionele rollercoaster zijn geweest. Het water heeft mij echt tot aan de lippen gestaan, maar op een gegeven moment ging bovenstaande voor mij leven, dat ik zelf deze enorme uitdaging in mijn leven heb gekozen, en dat heeft mij ongelooflijk geholpen. Als het leven moeilijk wordt, kun je de wens hebben om onder je dekbed te kruipen en pas weer tevoorschijn willen komen als alles weer in orde is. Maar zo werkt het niet. Je mag zelf de puinhopen van je leven in ogenschouw nemen, even slikken (een paar keer heel erg slikken), en dan mag je zelf, stap voor stap, stukje bij beetje, de regie over je leven nemen aan de hand van wat je duidelijk wordt.

Nu terug naar ongeveer een halve eeuw geleden. Ik zal beschrijven hoe het zou kunnen zijn geweest, toen ik aan mijn leven begon - misschien vind je het raar om zo te denken, dat mag - maar het helpt mij begrijpen. Afijn, terug dus.

Kleine ik kreeg een enorme opdonder toen ik eenmaal in de buik van mijn moeder zat. Het leven hier op aarde viel me heel erg vies tegen na al die stralende zonneglans van de hemel. Mijn ouders hadden al een dochter van vier jaar, en een zoon van drie die zwaar mentaal gehandicapt was en erg veel aandacht en tijd nodig had. Als klap op de vuurpijl was er nog een zoon van anderhalf, mega-intelligent en óók veel aandacht opeisend. Kleine ik voelde dat allemaal al feilloos aan en ik besloot dat ik vooral erg lief zou zijn. Ik zou mijn ouders niet tot last worden. Dit gebeurde allemaal uiteraard niet op bewust niveau - dit even voor de duidelijkheid.

Vorig jaar heb ik een bijzonder mooie serie sessies met een psychologe gehad. Ik vertel daar later meer over. Zij vermoedde dat mijn geboorte een makkelijke, snelle bevalling was geweest voor mijn moeder. En dat klopt. Gek hè, dat zo'n psychologe dat zomaar weet! Eigenlijk is dat helemaal niet zo gek. En dat wist ik toen ook al, de puzzelstukjes waren voor mij al behoorlijk op hun plek gekomen.

Oef, de kop is van mijn verhaal af. Volgende keer verder.